Od czego zacząć projektowanie nowej lakierni?

Budowa nowej lakierni przemysłowej lub głęboka modernizacja istniejącej instalacji to inwestycja, której konsekwencje pozostają z zakładem przez wiele lat. Po uruchomieniu znacznie trudniej zmienić zbyt małą przestrzeń, niewłaściwy przepływ detali, ograniczenia kabiny czy brak miejsca na przyszłą automatyzację.

Dlatego wiele najważniejszych decyzji dotyczących lakierni powinno zapaść jeszcze przed wyborem konkretnych urządzeń. Jakiej produkcji instalacja ma sprostać za kilka lat? Jakie materiały będą stosowane? Jak będzie wyglądała aplikacja? Czy proces ma być w przyszłości automatyzowany?

Przed rozpoczęciem projektu warto przeanalizować dziesięć kluczowych obszarów.

1. Jaką produkcję lakiernia ma obsługiwać za 5–10 lat?

Wydajność nowej lakierni warto projektować z uwzględnieniem planowanego rozwoju produkcji, a nie wyłącznie jej obecnego wolumenu. Instalacja przygotowana dokładnie pod dzisiejsze potrzeby może szybko stać się ograniczeniem dla całego zakładu.

Na etapie koncepcji warto określić:

• planowany wzrost produkcji w kolejnych latach,
• możliwe nowe produkty i maksymalne gabaryty detali,
• liczbę zmian produkcyjnych,
• liczbę stosowanych kolorów i materiałów,
• przyszłe wymagania jakościowe i procesowe.

Jeżeli zakład zakłada zwiększenie wolumenu, warto już podczas projektowania określić, które elementy procesu mogą w przyszłości osiągnąć granicę swojej przepustowości.

2. Kiedy modernizować lakiernię, a kiedy budować nową?

Modernizacja ma sens, jeżeli istniejąca infrastruktura pozwala osiągnąć zakładaną wydajność, jakość i poziom automatyzacji bez nadmiernej ingerencji w cały proces. W innych przypadkach warto porównać jej zakres i ograniczenia z budową nowej instalacji.

Znaczenie mają dostępna przestrzeń, możliwości zwiększenia wentylacji i zasilania w media, transport elementów, możliwości instalacji nowych urządzeń oraz wpływ prac na bieżącą produkcję.

Trzeba też spojrzeć kilka lat do przodu. Modernizacja, która rozwiązuje obecny problem, ale pozostawia niewielkie możliwości dalszej rozbudowy, może szybko wymagać kolejnych inwestycji.

3. Jak przygotować powierzchnię?

Sposób przygotowania powierzchni powinien być określony razem z systemem powłokowym i wymaganiami dotyczącymi gotowego elementu. Śrutowanie, obróbka mechaniczna, odtłuszczanie, przygotowanie chemiczne oraz czystość powierzchni wpływają na przyczepność i trwałość powłoki.

Technologię należy więc dobierać z uwzględnieniem materiału podłoża, wymaganego zabezpieczenia antykorozyjnego oraz warunków eksploatacji gotowego produktu.

Przygotowanie powierzchni jest jednocześnie jednym z etapów wpływających na przepustowość całej lakierni. Jego możliwości powinny odpowiadać wydajności kolejnych części procesu.

4. Lakierowanie ciekłe czy proszkowe - którą technologię wybrać?

Wybór między lakierowaniem ciekłym i proszkowym powinien wynikać z rodzaju detali, wymagań wobec powłoki oraz organizacji produkcji. W części zakładów uzasadnione może być również wykorzystanie obu technologii.

Lakierowanie ciekłe zapewnia dużą elastyczność materiałową i znajduje zastosowanie w wielu procesach związanych z sektorem Defence. Technologia proszkowa może być efektywnym rozwiązaniem dla odpowiednich komponentów, konstrukcji i elementów wyposażenia.

Przy wyborze trzeba uwzględnić geometrię i gabaryty detali, wielkość serii, wymagany system powłokowy, możliwość wygrzewania oraz wymagania jakościowe i logistyczne.

5. Jak system powłokowy wpływa na projekt lakierni?

Rodzaj stosowanych farb wpływa nie tylko na samą aplikację, ale również na sposób przygotowania i podawania materiału, konstrukcję instalacji oraz organizację produkcji. Dlatego systemu powłokowego nie powinno się dobierać dopiero po zaprojektowaniu lakierni.

Już na etapie projektu warto znać:

➤ rodzaj i liczbę stosowanych materiałów oraz kolorów,
➤ sposób przygotowania i podawania farby,
➤ wymagane proporcje dla materiałów 2K i 3K oraz czas życia mieszaniny,
➤ częstotliwość zmian koloru i materiału,
➤ wymagania dotyczące płukania i czyszczenia instalacji,
➤ parametry wymagane podczas aplikacji i suszenia.

Ma to szczególne znaczenie w procesach wykorzystujących materiały wieloskładnikowe. Sposób ich przygotowania, dozowania i podawania może bezpośrednio wpływać na powtarzalność procesu, ilość odpadów oraz organizację pracy lakierni.

Dlatego producent systemu powłokowego i dostawca technologii aplikacji powinni uczestniczyć w rozmowie już na etapie projektowania procesu.

6. Kiedy warto automatyzować proces lakierniczy?

Automatyzacja jest uzasadniona tam, gdzie pozwala rozwiązać konkretne ograniczenia procesu, na przykład problemy z powtarzalnością, wydajnością, stratami materiałowymi lub kontrolą parametrów.

Nie zawsze pierwszym krokiem musi być robotyzacja aplikacji. Automatyzację można rozpocząć wcześniej, między innymi od przygotowania materiału, kontroli proporcji w systemach 2K i 3K, zarządzania zmianami koloru czy stabilizacji parametrów podawania i aplikacji.

Zakres automatyzacji powinien więc wynikać z charakteru produkcji, różnorodności detali, zakładanej wydajności oraz problemów, które system ma rozwiązać.

7. Jak przygotować nową lakiernię do robotyzacji?

Możliwość późniejszego wdrożenia robotów warto uwzględnić już podczas projektowania lakierni, nawet jeśli aplikacja początkowo będzie wykonywana manualnie. Przebudowa gotowej instalacji może być znacznie trudniejsza niż pozostawienie odpowiednich możliwości na etapie projektu.

Trzeba wcześniej przewidzieć między innymi:

➤ gabaryty i sposób pozycjonowania detali,
➤ przestrzeń roboczą i trajektorie robota,
➤ sposób transportu elementów,
➤ strefy bezpieczeństwa,
➤ rozmieszczenie urządzeń aplikacyjnych i pozostałej infrastruktury,
➤ możliwość przyszłej rozbudowy lub modyfikacji stanowiska.

Szczególnie istotne są przestrzeń i geometria procesu. Błędy popełnione przy projektowaniu kabiny mogą później znacząco ograniczyć możliwość skutecznej robotyzacji. To jeden z powodów, dla których plan automatyzacji warto określić przed zamówieniem poszczególnych elementów linii.

8. Jakie media i infrastruktura są potrzebne w lakierni?

Infrastruktura techniczna powinna być projektowana razem z procesem lakierniczym, ponieważ jej parametry bezpośrednio wpływają na możliwości instalacji.

Dotyczy to wentylacji, sprężonego powietrza, ogrzewania, instalacji materiałowych, odbioru i filtracji powietrza, gospodarki odpadami, bezpieczeństwa pożarowego oraz infrastruktury sterowania i komunikacji.

Znaczenie ma nie tylko dostępność mediów, ale również ich jakość i stabilność. Parametry sprężonego powietrza czy warunki panujące w kabinie mogą mieć bezpośredni wpływ na jakość i powtarzalność aplikacji.

Projekt powinien również uwzględniać możliwość zwiększenia zapotrzebowania na media przy przyszłej rozbudowie lakierni.

9. Jak kontrolować i dokumentować proces lakierniczy?

Nowoczesna lakiernia może rejestrować dane pozwalające kontrolować powtarzalność procesu, jakość oraz rzeczywiste zużycie materiałów. Ma to szczególne znaczenie przy rosnącej skali produkcji i wymaganiach jakościowych.

W zależności od zastosowanych technologii mogą to być informacje dotyczące proporcji mieszania, parametrów aplikacji, zużycia materiału, alarmów czy przebiegu poszczególnych cykli.

Dostęp do takich danych ułatwia identyfikowanie źródeł problemów, analizę kosztów oraz sprawdzanie, czy proces pracuje w założonych parametrach. Ogranicza również sytuacje, w których jego stabilność zależy przede wszystkim od doświadczenia konkretnego operatora.

10. Kto powinien uczestniczyć w projektowaniu nowej lakierni?

Projekt nowej lakierni powinien od początku uwzględniać kompetencje firm odpowiadających za poszczególne części procesu. Decyzja podjęta w jednym obszarze może wpływać na wymagania i możliwości kolejnych.

Projektant odpowiada za koncepcję instalacji, generalny wykonawca za obiekt, producent linii za jej poszczególne elementy i transport, producent systemu powłokowego za materiał, dostawca technologii aplikacji za przygotowanie, podawanie i nanoszenie materiału, a integrator automatyki lub robotyki za kolejne elementy procesu.

Każde z tych rozwiązań musi ostatecznie działać jako część jednej instalacji. Im wcześniej projektanci, wykonawcy i dostawcy technologii uzgodnią swoje założenia, tym większa szansa na wykrycie ograniczeń jeszcze przed rozpoczęciem realizacji inwestycji.

Omów swój projekt podczas Sames Defence Day 2026

Właśnie wokół tego podejścia powstał Sames Defence & Industrial Coating Systems Day 2026. 16 listopada w Cukrowni Żnin firmy planujące nowe lakiernie, modernizację istniejących instalacji lub zwiększenie zdolności produkcyjnych będą mogły omówić swoje projekty bezpośrednio z ekspertami reprezentującymi kolejne obszary procesu.

Jednym z tematów wydarzenia będzie panel „Jak projektować nowoczesne lakiernie dla sektora Defence?”, a podczas Process Technology Exchange uczestnicy będą mogli skonfrontować założenia własnych inwestycji z projektantami oraz dostawcami poszczególnych technologii.

Jeżeli planujesz taką inwestycję, sprawdź program, partnerów wydarzenia i szczegóły udziału w Sames Defence & Industrial Coating Systems Day 2026.